عادل حسینووون "فلسفی فکرده انسان و طبیعت پروبلمی" کتابینی ائندیرین
کیتابدان بیر پارچا:
عصرلر بویو انسان و اونون پروبلملری جمعیتی همیشه دوشوندورموش، اینساندا هله ده اؤیرنیلمه میش و حل ائدیلمهمیش پروبلملرین اولماسینی عالیملر اعتراف ائتمیشلر. اونلار بونو اساسا اونونلا ایضاح ائتمهیه چالیشمیشلار کی، اینسان پروبلمی سون درجه ده مورکب و چوخ جهتلی اولدوغونا گؤره بو گونه کیمی اونو آرادان قالدیرماق ممکن اولمامیشدی.
«تاریخ» سؤزو بیلیندیگی کیمی ایکی آنلاملیدیر. بیری، «گئرچک» و یا «نسنَل تاریخ دئیه آدلاندیریلان، گئچمیش اولایلارین زامان ایچینده کی آخیشی، اینسانلارین گئچمیشده یاپدیغی ائیله ملر و اورتایا قویدوغو اورونلر، دیگری بو گئرچکلیگین بیلینمه سی، بیلگی دوزله مینده یئنیدن اولوشدورولماسی دئمک اولان تاریخ بیلیمیدیر. بو به تیمله ییجی تانیمدا گئنل بیر اوزلاشیم اولماقلا بیرلیقده، اولایلارین آخیشی نین، باشقا دئییشله تاریخسل سورَجین نئجه بیر یاپیدا اولدوغو، تاریخ بیلگیسی نین گئرچکده بو سورَجین بیلگیسی اولوپ اولمادیغی، بو بیلگی نین ناسیل اولوشدورولدوغو، تاریخین نه توردن بیر بیلیم اولدوغو کیمی تانیمیمیزا ایلیشکین تمل سورولار قارشیسیندا، تاریخچیلر و تاریخ فیلوسوفلاری آیری آیری توتوملار ایچینده اولموشلاردیر.
هومانیزم اینسانلیغا، اینسانا یاراشان بیر حیات و دوشونجهیه چاتماق اوچون چالیشمادیر. بو دستهده:1. عمومیتله قاورامین(مفهوم:qavram) ان گئنیش آنلامیندا، اینسانین دهیر و سایقینلیغینا (محترملییینه)، اینسان اولماغا، اینسانلیغا اولان اوس(عقل) اینانجی.2. باتی کولتورونون و ائییتیمینین(تعلیم و تربیت) اسکی یونان کولتورونه سؤیکنمهسیندن یولا چیخاراق، بو کولتور ارثینین بیلیمسل(علمی) اولاراق یئنیدن جانلاندیریلماسی فکری.رومادا یونان کولتورو بیر ائییتیم قایناغی اولموشدور. اورتاچاغدا دا یونان و رومالی یازارلارین چالیشمالارینی یئنیلهمه سعی و چالیشمالاری سونا چاتمادی، بو سعیلر رنسانسدا (Renaissance) بؤیوک اؤلچوده گلیشدیریلدی. بئلهجه بیلیم و ائییتیم ایسکولاستیکدن(اورتاچاغ عالیمی:skolastik) و کلیسهنین نفوذوندان قورتولاراق، یئنی بیر کولتور ایدئالی گئرچکلشمهیه باشلادی.
یاپیسالجیلیغین ایکینجی بیر استفادهسی ریاضیات فلسفهسینده اورتایا چیخمیشدیر.یاپیسالجیلیق تئوریسینه گؤره بیر کولتوردهکی آنلام اهمیت سیستئملری اولاراق چالیشان مختلف عملی تمرینلرین(pratique) اولقولارین(phenomenon) و آکتیویته لریله تکرار و تکرار اورهتیلر. بیر یاپیسالجی(ساخت گرا)، بیر کولتورده دال با دال اورهتیلن آنلامین درین یاپیلارینی کشف ائده بیلمک اوچون یئمک حاضیرلانماسی و سونولماسی آیینلری(rituel)، دینی آیینلر، اویونلار، ادبی و ادبی اولمایان یازیلار و دیگر ایلنجه فورمالاری کیمی چوخ گئنیش بیر آکتیویته نؤوعونو چالیشار. اؤنک اوچون، یاپیسالجیلیغین اؤنجوللریندن کولتور آنتروپولوغو و ائتنوگراف لئو استروس(Claude Levi-Strauss) کولتور اولقوسونو میتولوژی، قوهوملوق و یئمک حاضرلانماسینی ایچینه آلاجاق شکیلده آنالیز ائتمیشدیر.
اسکی يونانجا بير سؤز اولان ائستئتيک دويوملاماق(حس ائتمک)، قبول ائتمک معناسيندادير. ائستئتيک گؤزلليک فلسفهسيدير. گؤزل اوزرينه دوشونمه و نه اولدوغونو آراشديرما فعاليتيدير. ائستئتيک، 18-جی عصرده باومگارتئن (Baumgarten-1714-1762) طرفيندن قورولموشدور. هر نه قدر ائستئتيک مستقيل بير فلسفه دیسیپلیني اولاراق ايکي يوز ايلليک بير کئچميشي گؤستريرسه ده، اصلينده ائستئتيک پروبلئملر ايله مشغول اولما داها ايلکچاغا قدر قدیمه دایانار. اوزون بير کئچميشه صاحب اولان ائستئتيک پروبلئملر خصوصي بير آد آلتيندا توپلانماميشدي. ايشده، باومگارتئن بو پروبلئملري اورتاق بير آد آلتيندا ييغاراق اونا ائستئتيک آديني وئرميشدير.
قونو باشلیقلاری
